Elektrine lite

← Feed

@LeoDar@mastodon.com.pl

2026-03-17 08:41 UTC

@panoptykon@c.im Ciekawe spostrzeżenia, ale ośmielę się polemizować. W 1978 r. miałem 13 lat i już byłem wielkim fanem science-fiction. Poza czytaniem Lema (czy innych autorów "Obozu") był też dostęp choćby do Raya Bradbury'ego czy Isaaca Asimova. Oczywiście z dzisiejszej perspektywy SW nie są stricte SF, ale wtedy ależ owszem, ależ tak! 😎 Co do komiksów trudno powiedzieć, żebym się na nich wychował, ale też do mnie jakoś trafiło z kilkadziesiąt popularnych zeszytów różnych "Manów". Taka anegdotka: Słabiutko znając angielski - próbowałem sobie słowo po słowie tłumaczyć komiksy na podstawie słownika. Jakie było moje wk..., kiedy za Chiny Ludowe nie mogłem znaleźć tych cholernych "wanna" i "gotta", a powtarzało się na okrągło. 😜 W każdym razie do dziś wspominam ze łzą w oku, jak wychodziliśmy z kolegą z kina i z zapartym tchem wypatrywaliśmy na wieczornym niebie niszczyciela Imperium... #SF #SW #StarWars #kino #filmy

Replies (1)

  • @panoptykon@c.im 2026-03-17 22:00

    @LeoDar@mastodon.com.pl: Wiesz, myślę, że między tym, o czym piszesz Ty, i o czym pisał Kałużyński nie jakiejś wielkiej sprzeczności, bo on nie stwierdza, że Polacy (nie wszyscy, wiadomo) nie znali wtedy science-fiction, tylko że w Polsce nie było tradycji pewnego rodzaju fantastyki, z której czerpał Lucas - bo on przecież nie brał z hard sci-fi, która w Polsce wówczas dominowała, tylko z jej pulpowego wariantu - Lem, Bradbury, Asimov to jednak zupełnie inny rodzaj fantastyki niż Burroughs, do którego "Gwiezdnym wojnom" bliżej, a którego Johna Cartera wydano w Polsce międzywojniu, ale nie w PRL-u. Nie przeczę, że "Gwiezdne wojny" nie miały wtedy w Polsce odbiorców, ani nawet miłośników, bo przecież mamy na to kwity, ale ich sukces komercyjny był mniejszy niż w USA. W USA pierwszy/czwarty epizod był w swoim czasie najbardziej dochodowym filmem w dziejach, który przeskoczył pod tym względem "Szczęki", wcześniej zajmujące tę pozycję. Tymczasem w Polsce wszystkie trzy filmy z oryginalnej trylogii nie zajmowały pierwszego miejsca na liście najchętniej oglądanych filmów w roku swojej premiery. Oryginalne "Gwiezdne wojny" uplasowały się na drugim miejscu po "Szczękach 2", "Imperium kontratakuje" na drugim po "Walce o ogień", a "Powrót Jedi" na trzecim. W Polsce trylogia radziła sobie frekwencyjnie gorzej od innej serii, w którą był zaangażowany Lucas - filmy o Indianie Jonesie. Co po mojemu można tłumaczyć także tym, że film nie był postrzegany jako rzecz dla dorosłych, że nie było tradycji takiej fantastyki, że nie było widowni nostalgicznej, a więc tym, o czym pisał Kałużyński. Przypuszczam, że on zakładał, że film zgarnie mniejszą widownię, niż zgarnął, ale też nie jest tak, że "Gwiezdne wojny" rozbiły bank, zostawiając za sobą konkurencję daleko w tyle. Powiedziałbym, że tym, co odróżniało recepcję SW w Polsce i w USA było - nie tylko, ale w istotnym stopniu - to, że w USA film miał już gotową widownię (z czego nie zdawały sobie sprawy wytwórnie, które odrzuciły pomysł Lucasa), a w Polsce w dużej mierze on stworzył taką widownię, wychowując pokolenie odbiorców, które zainteresowało się fantastyką dzięki niemu. Swoją drogą. Wiem, że to anecdata, więc wartość jej jest taka sobie, ale gdy rozmawiałem z ludźmi, którzy interesowali się sci-fi jeszcze przed premierą "Gwiezdnych wojen" w Polsce, to poza tymi, którym film podszedł (bo i takich było sporo), to kilkoro stwierdziło, że gdy film ukazał się na polskich ekranach, to uznali go za głupotkę, daleką od "prawdziwej" science fiction.

    Open ##5016119